Những điểm cần lưu ý về Thuế đối với hoạt động thương mại điện tử theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP
Thuế đối với hoạt động thương mại điện tử theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP đang trở thành vấn đề pháp lý được đặc biệt quan tâm trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh và sâu rộng tại Việt Nam. Văn bản này thiết lập khuôn khổ quản lý thuế chặt chẽ hơn đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên nền tảng số, đồng thời làm rõ trách nhiệm của sàn thương mại điện tử và nhà cung cấp nước ngoài. Việc hiểu đúng các quy định mới về thuế không chỉ giúp người nộp thuế tuân thủ pháp luật hiện hành, mà còn hạn chế rủi ro truy thu, xử phạt và tranh chấp phát sinh trong quá trình kinh doanh thương mại điện tử.
Bối cảnh và mục tiêu ban hành Nghị định 117/2025/NĐ-CP
Trong những năm gần đây, hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ, không chỉ thông qua các sàn giao dịch điện tử mà còn trên mạng xã hội, ứng dụng di động và các nền tảng xuyên biên giới. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc thực hiện nghĩa vụ thuế trong lĩnh vực này còn tồn tại nhiều hạn chế, như: khó kiểm soát doanh thu thực tế, tình trạng cá nhân kinh doanh không đăng ký thuế, hoặc nhà cung cấp nước ngoài phát sinh thu nhập tại Việt Nam nhưng chưa tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế.
Trên cơ sở đó, Nghị định 117/2025/NĐ-CP được ban hành nhằm các mục tiêu trọng tâm:
(i) hoàn thiện cơ sở pháp lý cho quản lý thuế đối với thương mại điện tử;
(ii) tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm của các chủ thể tham gia;
(iii) bảo đảm nguyên tắc bình đẳng về nghĩa vụ thuế giữa kinh doanh truyền thống và kinh doanh trên nền tảng số.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Phạm vi điều chỉnh
Nghị định 117/2025/NĐ-CP quy định về việc đăng ký, kê khai, nộp thuế và quản lý thuế đối với các hoạt động:
– Mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thông qua phương tiện điện tử;
– Kinh doanh dựa trên nền tảng số, ứng dụng công nghệ;
– Cung cấp hàng hóa, dịch vụ xuyên biên giới có phát sinh thu nhập tại Việt Nam.
Đối tượng áp dụng
Các đối tượng chịu sự điều chỉnh của Nghị định bao gồm:
– Doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử;
– Tổ chức vận hành sàn giao dịch thương mại điện tử;
– Cá nhân kinh doanh thông qua mạng xã hội, nền tảng trung gian;
– Nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nhưng có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.
Việc xác định rõ đối tượng áp dụng là cơ sở để thiết lập nghĩa vụ thuế thống nhất, hạn chế tình trạng né tránh hoặc lách luật thuế.
Nghĩa vụ đăng ký thuế trong hoạt động thương mại điện tử
Theo Nghị định, mọi tổ chức, cá nhân có phát sinh doanh thu từ thương mại điện tử đều có nghĩa vụ đăng ký thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế. Nghĩa vụ này không phụ thuộc vào quy mô kinh doanh, hình thức bán hàng hay tần suất giao dịch.
Đáng chú ý, Nghị định đặt ra trách nhiệm rõ ràng đối với sàn giao dịch thương mại điện tử, bao gồm:
– Yêu cầu người bán cung cấp thông tin định danh và mã số thuế;
– Lưu trữ dữ liệu giao dịch;
– Cung cấp thông tin cho cơ quan thuế theo quy định pháp luật.
Quy định này thể hiện xu hướng chuyển từ quản lý hậu kiểm sang quản lý dựa trên dữ liệu, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Thuế giá trị gia tăng đối với hoạt động thương mại điện tử
Nguyên tắc xác định thuế GTGT
Nghị định khẳng định nguyên tắc: hoạt động thương mại điện tử không làm thay đổi bản chất nghĩa vụ thuế GTGT. Việc xác định thuế GTGT vẫn căn cứ vào loại hàng hóa, dịch vụ và phương pháp tính thuế theo Luật Thuế GTGT.
Doanh thu tính thuế là toàn bộ số tiền người bán được hưởng, bao gồm cả các khoản phụ thu, phí thu thêm, không phụ thuộc việc thanh toán trực tiếp hay thông qua nền tảng trung gian.
Cá nhân, hộ kinh doanh thương mại điện tử
Đối với cá nhân, hộ kinh doanh áp dụng phương pháp khoán, thuế GTGT được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Nghị định 117 làm rõ rằng doanh thu phát sinh trên sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng số vẫn là doanh thu chịu thuế, kể cả trong trường hợp tiền chưa được rút về tài khoản cá nhân.
Thuế thu nhập cá nhân đối với người kinh doanh online
Thuế thu nhập cá nhân là nghĩa vụ thuế trọng yếu đối với cá nhân bán hàng online, KOL, KOC, cá nhân livestream bán hàng hoặc tham gia tiếp thị liên kết.
Theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP:
– Doanh thu tính thuế TNCN là doanh thu thực tế phát sinh, không phụ thuộc thời điểm nhận tiền;
– Một số trường hợp, sàn thương mại điện tử hoặc nền tảng trung gian có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế thay cho cá nhân theo hướng dẫn của cơ quan thuế.
Quy định này góp phần hạn chế thất thu thuế, đồng thời đặt ra yêu cầu cá nhân kinh doanh phải theo dõi, đối chiếu chặt chẽ số thuế đã bị khấu trừ.
Thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp thương mại điện tử
Đối với doanh nghiệp, thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử được xác định là thu nhập chịu thuế TNDN theo Luật Thuế TNDN. Nghị định yêu cầu doanh nghiệp:
– Hạch toán đầy đủ, trung thực doanh thu – chi phí;
– Phân tách rõ hoạt động TMĐT với các hoạt động khác nếu có;
– Tuân thủ quy định về giao dịch liên kết, chống chuyển giá.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp có mô hình kinh doanh đa nền tảng hoặc có yếu tố xuyên biên giới.
Quản lý thuế đối với nhà cung cấp nước ngoài
Một nội dung đáng chú ý của Nghị định là tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý thuế đối với nhà cung cấp nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam. Theo đó, các nhà cung cấp này có nghĩa vụ:
– Đăng ký, kê khai và nộp thuế thông qua cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế Việt Nam;
– Thực hiện nghĩa vụ thuế đối với thu nhập phát sinh tại Việt Nam theo quy định pháp luật.
Đồng thời, ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán có trách nhiệm phối hợp cung cấp thông tin phục vụ quản lý thuế.
Xử lý vi phạm và rủi ro pháp lý
Nghị định gắn nghĩa vụ thuế thương mại điện tử với hệ thống chế tài xử lý vi phạm về thuế, bao gồm truy thu, phạt chậm nộp và xử phạt vi phạm hành chính. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, người nộp thuế có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định của pháp luật hình sự.
Thực tiễn cho thấy, rủi ro lớn nhất đối với cá nhân kinh doanh online không nằm ở mức thuế phải nộp, mà ở khoản truy thu và tiền phạt phát sinh do chậm tuân thủ.
Khuyến nghị từ góc nhìn luật sư
Từ kinh nghiệm tư vấn thực tiễn, có thể rút ra một số khuyến nghị:
– Chủ động đăng ký thuế và kê khai đầy đủ ngay từ khi phát sinh hoạt động TMĐT;
– Theo dõi sát doanh thu trên tất cả nền tảng bán hàng;
– Doanh nghiệp cần rà soát lại mô hình kế toán – thuế để phù hợp với kinh doanh số;
– Nên có sự tư vấn pháp lý – thuế chuyên sâu đối với các mô hình kinh doanh phức tạp.
Nghị định 117/2025/NĐ-CP là bước hoàn thiện quan trọng của pháp luật thuế Việt Nam trong bối cảnh kinh tế số. Việc hiểu đúng và tuân thủ đầy đủ các quy định về thuế đối với hoạt động thương mại điện tử không chỉ giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro pháp lý, mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và bền vững.
Xem thêm:
